Anda pernah perasan tak, budak-budak sekarang, walaupun umur baru sepuluh dua belas tahun, dah tahu merengek nak iPhone dari ibu bapa? Bukan sekadar nak phone untuk call atau WhatsApp je, tapi mesti model tertentu, mesti iPhone, kalau tak, rasa macam dunia nak kiamat. Fenomena ni sebenarnya ada sebab yang lebih dalam daripada sekadar “budak zaman sekarang manja”.

Sebab pertama dan paling besar adalah status di kalangan rakan sebaya. Di sekolah, phone bukan lagi sekadar alat komunikasi, tapi jadi simbol kedudukan sosial. Kalau semua kawan rapat pakai iPhone, dan anda seorang saja pakai phone Android biasa, rasa terpinggir tu memang wujud. Malah ada istilah yang budak-budak sendiri cipta, macam bezakan “green bubble” dengan “blue bubble” dalam sistem mesej iPhone, di mana orang yang tak guna iPhone akan nampak beza warna teks bila berbual dalam group chat. Benda kecil macam ni pun boleh buat budak rasa tersisih daripada kumpulan mereka.

Sebab kedua ialah pengaruh media sosial. Platform macam TikTok dan Instagram penuh dengan kandungan yang secara tak langsung menaikkan imej iPhone sebagai barangan “mesti ada”. Bila budak nampak idola atau kawan-kawan mereka guna iPhone, tunjuk kamera yang cantik, ambil gambar yang nampak “aesthetic”, automatik mereka pun nak sama. Ini bukan setakat nak barang, tapi nak jadi sebahagian daripada budaya yang mereka nampak dalam skrin setiap hari.

Sebab ketiga, jenama Apple sendiri memang pandai membina imej mewah dan eksklusif sejak sekian lama. Reka bentuk yang kemas, sistem yang senang guna, dan harga yang tinggi sebenarnya menjadi sebahagian daripada daya tarikan. Barang yang mahal secara semula jadi nampak lebih “berprestij”, dan budak-budak, walaupun mungkin tak faham sepenuhnya konsep jenama, tetap terpengaruh dengan persepsi ini kerana mereka nampak orang dewasa di sekeliling mereka pun berebut nak beli iPhone model terbaru setiap tahun.

Selain itu, ada juga faktor tekanan daripada ibu bapa sendiri tanpa mereka sedar. Bila ibu bapa membeli iPhone untuk anak sebagai hadiah atau tanda kasih sayang, ini secara tak langsung mengajar anak bahawa barang mahal adalah cara untuk tunjuk sayang atau bangga. Lama-kelamaan, budak membesar dengan tanggapan yang nilai diri atau kasih sayang ada kaitan dengan jenama barang yang mereka pakai.

Yang lebih membimbangkan, keadaan ni boleh bawa kesan jangka panjang kepada nilai budak-budak tentang harta benda. Mereka membesar percaya bahawa kebahagiaan atau penerimaan sosial datang daripada barangan mahal, bukan daripada watak atau hubungan yang mereka bina dengan orang lain. Ini yang perlu ibu bapa sedar dan bantu betulkan awal-awal, dengan mengajar anak nilai kesyukuran dan keperluan sebenar, berbanding sekadar mengikut arus supaya tak rasa “kurang” berbanding kawan-kawan.

Jadi bila anda nampak anak sendiri atau adik-beradik merengek nak iPhone, cuba fikir dulu, ini bukan sekadar tentang phone. Ini tentang bagaimana masyarakat sekarang mengukur nilai diri melalui barangan, dan sebagai orang dewasa, kita ada peranan besar untuk ubah cara pandang ni sebelum ia jadi lebih parah pada generasi akan datang.