Kita semua boleh sayang haiwan. Kita boleh kesian melihat anjing jalanan kelaparan, boleh beri makan, boleh cuba selamatkan dan cari tempat perlindungan untuk mereka. Tetapi apabila sekumpulan anjing liar mula berkeliaran di kawasan rumah dan akhirnya seorang kanak-kanak berusia dua tahun menjadi mangsa serangan, kita perlu berhenti sekejap dan bertanya satu soalan yang mungkin tidak popular: sampai bila haiwan liar yang berpotensi membahayakan manusia patut dibiarkan berkeliaran tanpa kawalan?

Kes terbaru di Peserai, Batu Pahat, Johor memang mengundang kebimbangan. Pada pagi 5 September lalu, seorang kanak-kanak perempuan berusia dua tahun dipercayai diserang sekumpulan lima anjing liar di hadapan rumah keluarganya. Mangsa mengalami kecederaan parah pada kepala, muka dan hampir seluruh badan sehingga perlu mendapatkan rawatan hospital dan menjalani pembedahan. Pada 8 September, keluarga memaklumkan keadaan kanak-kanak itu semakin stabil selepas menjalani pembedahan.

Yang lebih menyedihkan, menurut keluarga, kehadiran anjing liar di kawasan tersebut bukan perkara baharu. Mereka mendakwa penduduk memang sudah lama bimbang dengan anjing yang berkeliaran dan bilangannya semakin bertambah. Keluarga juga mendakwa ada anjing yang ditinggalkan selepas digunakan untuk memburu di kawasan berhampiran. Perkara ini masih dalam siasatan, jadi dakwaan tersebut perlu dilihat sebagai dakwaan keluarga sehingga disahkan pihak berkuasa.

Di sinilah kita perlu bezakan antara sayang haiwan dan membiarkan haiwan tanpa kawalan. Tidak salah untuk memperjuangkan kebajikan anjing jalanan. Tetapi kebajikan haiwan tidak sepatutnya bermaksud keselamatan manusia perlu diketepikan. Kalau seekor anjing berada di kawasan perumahan, bergerak secara berkumpulan, tidak bertuan dan menunjukkan tingkah laku yang boleh membahayakan, sudah tentu pihak berkuasa perlu mengambil tindakan yang sesuai.

Mungkin ada yang akan berkata, “Jangan salahkan anjing, manusia yang buang mereka.” Betul, dan orang yang membuang atau mengabaikan haiwan juga perlu dipertanggungjawabkan. Tetapi dalam masa yang sama, keluarga yang tinggal di kawasan tersebut tidak sepatutnya dipaksa menerima risiko hanya kerana manusia lain tidak bertanggungjawab.

Kita tidak perlu membenci anjing untuk mengakui bahawa anjing liar yang berkeliaran tanpa kawalan boleh menjadi isu keselamatan awam. Penyelesaiannya bukan sekadar menangkap dan membunuh secara membuta tuli, tetapi memerlukan pengurusan yang bertanggungjawab ,termasuk kawalan populasi, penguatkuasaan terhadap pemilik yang membuang haiwan, pemindahan haiwan yang berisiko dan usaha mencari penempatan yang sesuai apabila boleh.

Sebab akhirnya, kita boleh sayang haiwan dan pada masa yang sama sayang manusia. Dua perkara itu sebenarnya tidak bercanggah.

Tetapi apabila seorang kanak-kanak kecil sudah terbaring berlumuran darah akibat serangan sekumpulan anjing, kita tidak boleh sekadar berkata, “Kesian anjing, biarkan mereka bebas.”

Keselamatan manusia juga perlu ada tempat dalam perbincangan tentang kebajikan haiwan.