Kelahiran seorang cahaya mata sepatutnya menjadi momen paling bahagia buat ibu bapa. Namun bagi sebilangan kecil keluarga, kegembiraan itu hadir bersama kerisauan apabila mendapati bayi mereka dilahirkan dengan keadaan sumbing. Di Malaysia, sumbing bukanlah sesuatu yang asing tetapi masih ramai yang keliru tentang punca sebenar dan rawatan yang tersedia.

Sumbing (atau dalam istilah perubatan disebut sebagai Cleft Lip dan Cleft Palate) berlaku apabila struktur bibir atau lelangit bayi tidak bercantum dengan sempurna semasa dalam kandungan, biasanya pada minggu ke-6 hingga ke-11 kehamilan.

Jenis-Jenis Sumbing

Keadaan sumbing ini berbeza bagi setiap bayi. Secara amnya, ia terbahagi kepada tiga kategori utama:

1. Sumbing Bibir (Cleft Lip): Rekahan berlaku pada bahagian bibir sahaja. Ia boleh jadi pada satu sisi (unilateral) atau kedua-dua sisi bibir (bilateral).
2. Sumbing Lelangit (Cleft Palate): Rekahan berlaku pada bahagian bumbung mulut (lelangit). Bahagian ini sangat penting untuk fungsi penyusuan dan pertuturan.
3. Sumbing Bibir & Lelangit: Gabungan di mana rekahan melibatkan kedua-dua bahagian bibir sehingga ke lelangit mulut.

Kenapa Ia Berlaku? (Punca Terjadi)

Hingga kini, pakar perubatan tidak dapat menetapkan satu punca tunggal yang tepat. Walau bagaimanapun, ia sering dikaitkan dengan gabungan faktor genetik dan persekitaran:

• Faktor Genetik: Jika ada ahli keluarga terdekat yang mempunyai sejarah sumbing, risiko untuk bayi mengalaminya adalah sedikit lebih tinggi.
• Kekurangan Asid Folik: Ibu yang kekurangan asid folik sebelum dan semasa awal kehamilan berisiko lebih tinggi melahirkan bayi sumbing.
• Gaya Hidup Ibu: Tabiat merokok, pengambilan alkohol atau pendedahan kepada bahan kimia tertentu semasa hamil.
• Masalah Kesihatan Ibu: Ibu yang menghidap diabetes atau mengalami obesiti sebelum hamil juga dikaitkan dengan peningkatan risiko.

Rawatan: Sumbing Boleh Diperbaiki!

Berita baiknya, sumbing bukanlah satu kecacatan kekal yang tidak boleh dirawat. Dengan kemajuan teknologi perubatan di Malaysia, bayi sumbing boleh menjalani kehidupan yang normal melalui pembedahan rekonstruktif.

• Pembedahan Bibir: Biasanya dilakukan apabila bayi berumur 3 hingga 6 bulan.
• Pembedahan Lelangit: Dilakukan sedikit lewat, biasanya antara umur 9 hingga 18 bulan untuk memastikan struktur mulut stabil untuk pertuturan.
• Rawatan Susulan: Selain pembedahan, pesakit mungkin memerlukan bantuan terapi pertuturan, rawatan pergigian (ortodontik) dan khidmat kaunseling untuk membina keyakinan diri.

Bolehkah Sumbing Dielakkan?

Walaupun faktor genetik tidak boleh diubah, ibu bapa boleh mengurangkan risiko kejadian sumbing melalui langkah pencegahan awal:

1. Pengambilan Asid Folik: Wanita yang merancang untuk hamil disarankan mengambil suplemen asid folik sekurang-kurangnya 3 bulan sebelum hamil.
2. Elakkan Tabiat Buruk: Berhenti merokok dan elakkan pengambilan alkohol sepenuhnya sepanjang tempoh kehamilan.
3. Kawalan Kesihatan: Jika anda menghidap diabetes, pastikan paras gula dalam darah terkawal sebelum dan semasa hamil.
4. Rujuk Doktor Sebelum Makan Ubat: Jangan ambil sebarang ubat-ubatan tanpa preskripsi doktor semasa hamil, kerana sesetengah bahan kimia boleh menjejaskan pembentukan janin.

Kunci utamanya….

Apa-apa pun, yang penting kanak-kanak sumbing selalunya mempunyai tahap kecerdasan yang sama dengan kanak-kanak lain. Sokongan moral daripada ibu bapa dan masyarakat adalah kunci utama untuk mereka membesar dengan penuh keyakinan.