Pernah tak nampak seseorang mengalami ruam dan lepuh yang memenuhi sebelah badan atau wajah sahaja? Ada yang menganggap ia sekadar masalah kulit biasa, namun hakikatnya ia mungkin petanda penyakit kayap atau shingles. Satu keadaan yang bukan sahaja kelihatan hodoh, malah boleh menyebabkan kesakitan yang sangat menyeksakan.

Kayap berpunca daripada virus yang sama menyebabkan cacar air. Selepas seseorang sembuh daripada cacar air, virus tersebut sebenarnya tidak hilang sepenuhnya. Sebaliknya, ia kekal “tidur” di dalam sistem saraf selama bertahun-tahun. Apabila sistem imun melemah akibat faktor usia, tekanan, penyakit atau keletihan melampau, virus ini boleh aktif semula dan menyebabkan kayap.

Apa yang menjadikan penyakit ini unik ialah ruamnya hampir sentiasa muncul pada sebelah bahagian sahaja. Ada yang terkena pada sebelah dada, belakang badan, sebelah muka, leher atau lengan. Jarang sekali ia melibatkan kedua-dua belah serentak.

Mengapa begitu?

Jawapannya terletak pada sistem saraf manusia. Virus kayap bergerak sepanjang satu laluan saraf tertentu yang mengawal kawasan kulit pada satu sisi badan. Sebab itulah ruam dan lepuh biasanya muncul seperti jalur atau tompokan yang jelas pada sebelah kiri atau kanan sahaja, tanpa melintasi garisan tengah badan.

Namun, jangan tertipu dengan rupa luarannya. Sebelum ruam muncul, ramai pesakit mengadu rasa pedih, panas, mencucuk atau seperti renjatan elektrik pada kawasan yang terlibat. Apabila lepuh mula terbentuk, kesakitan boleh menjadi lebih teruk sehingga mengganggu tidur, pergerakan dan aktiviti harian.

Lebih membimbangkan, kesakitan itu tidak semestinya hilang apabila ruam sembuh. Ada pesakit yang terus mengalami sakit saraf selama berbulan-bulan atau bertahun-tahun selepas kulit kembali normal.

Golongan berusia 50 tahun ke atas mempunyai risiko yang lebih tinggi, namun kayap juga boleh berlaku kepada individu yang lebih muda, terutama jika sistem imun mereka lemah.

Jadi jika anda mengalami ruam yang menyakitkan pada sebelah badan atau wajah, jangan anggap ia masalah kulit biasa. Rawatan awal boleh membantu mengurangkan keterukan gejala dan risiko komplikasi. Kadangkala, apa yang kelihatan seperti ruam kecil sebenarnya adalah amaran bahawa virus lama dalam badan telah kembali menyerang.