Apabila memperkatakan tentang perkampungan di dalam hutan di Malaysia, ramai yang menganggap ia hanyalah sebahagian daripada helaian sejarah masa lalu. Realitinya, berdasarkan fakta sosiologi dan geografi negara, perkampungan dalam hutan masih wujud sehingga ke hari ini. Komuniti ini sebahagian besarnya dihuni oleh masyarakat Orang Asli di Semenanjung Malaysia serta suku kaum pribumi di pedalaman Sabah dan Sarawak yang memilih untuk mengekalkan cara hidup tradisi mereka.

Di Semenanjung Malaysia, penempatan dalam hutan tebal ini kebanyakannya didiami oleh suku kaum seperti Jahai, Temiar, dan Batek. Sebagai contoh, di kawasan sekitar Taman Negara dan Kompleks Hutan Belum-Temengor, terdapat perkampungan mikro yang terletak jauh di dalam hutan simpan. Rumah-rumah mereka dibina menggunakan sumber alam seperti buluh, kayu bertam, dan daun nipah. Bagi komuniti ini, hutan bukan sekadar tempat tinggal, malah merupakan ‘supermarket’ semula jadi untuk mereka memburu, menangkap ikan, serta mengumpul hasil hutan seperti herba, rotan, dan madu.

Bagaimanapun, landskap perkampungan hutan hari ini sudah mengalami fasa transisi. Walaupun terletak jauh di pedalaman, kebanyakan penempatan ini tidak lagi terputus sepenuhnya daripada dunia luar. Melalui inisiatif Jabatan Kemajuan Orang Asli (JAKOA) serta pelbagai badan bukan kerajaan (NGO), banyak perkampungan yang dahulunya nomad kini telah ditempatkan secara tetap melalui Rancangan Pengumpulan Semula (RPS). Kemudahan asas seperti panel solar untuk tenaga elektrik, sistem penuaian air hujan, serta sekolah komunitisecara berperingkat mula dibawa masuk ke dalam perimeter hutan.

Selain itu, faktor kemodenan dan cabaran rupa bumi seperti aktiviti pembalakan serta penerokaan tanah telah memaksa sebahagian daripada komuniti ini untuk keluar atau mengadaptasi corak kehidupan luar. Generasi muda mereka kini sudah ramai yang berhijrah ke bandar untuk menyambung pelajaran dan bekerja.

Secara keseluruhannya, perkampungan dalam hutan di Malaysia masih wujud sebagai satu realiti hidupan, bukannya mitos. Kehadiran mereka merupakan bukti kepelbagaian budaya tanah air yang perlu dihormati, di mana keharmonian antara manusia dan alam belantara masih utuh terpelihara di sebalik kepesatan arus pemodenan negara.