Pernah tak anda perasan tompokan hitam atau hijau pada dinding bilik air, siling yang lembap, atau di belakang almari baju? Itulah mold atau kulat. Ramai yang menganggap ia sekadar masalah estetik yang mencacatkan pemandangan rumah, namun hakikatnya, kehadiran mold adalah “musuh dalam selimut” yang boleh menjejaskan kesihatan penghuni rumah secara serius.

Adakah Mold Punca Kanser?

Persoalan sama ada mold boleh menyebabkan kanser sering menjadi perdebatan. Secara saintifiknya, kaitan langsung antara mold dan kanser masih memerlukan lebih banyak kajian mendalam. Namun, terdapat jenis mold tertentu, seperti Stachybotrys chartarum (sering dipanggil kulat hitam), yang menghasilkan mikotoksin.

Mikotoksin adalah bahan kimia beracun yang jika dihidu atau terkena kulit dalam jangka masa yang sangat lama, boleh melemahkan sistem imun dan merosakkan sel badan. Walaupun jarang dikaitkan secara terus sebagai punca utama kanser seperti rokok, pendedahan kronik kepada toksin ini boleh meningkatkan risiko masalah kesihatan yang sangat serius dan komplikasi organ dalaman yang kronik.

Kesan Kesihatan yang Sudah Terbukti

Walaupun kaitan kanser masih diperdebatkan, kesan-kesan lain terhadap kesihatan adalah sangat nyata dan berbahaya:

1. Masalah Pernafasan Kronik: Spora mold yang berterbangan di udara boleh mencetuskan asma, bronkitis, dan kegatalan tekak yang berpanjangan.
2. Alergi dan Kerengsaan: Mata merah, kulit gatal-gatal, dan kerap bersin (resdung) adalah petanda biasa rumah anda mempunyai masalah kulat yang tinggi.
3. Keletihan Melampau: Pendedahan kepada toksin kulat boleh menyebabkan individu merasa cepat letih, pening kepala, dan sukar untuk fokus atau “brain fog”.
4. Jangkitan Paru-paru: Bagi individu yang mempunyai sistem imun yang lemah, kulat boleh tumbuh di dalam paru-paru (Aspergillosis), yang merupakan keadaan perubatan yang sangat cemas.

Kenapa Mold Tumbuh di Rumah Kita?

Mold sangat sukakan kelembapan. Di Malaysia yang beriklim panas dan lembap, ia sangat mudah membiak jika:

• Sistem pengudaraan (ventilation) yang lemah, terutamanya di bilik air dan dapur.
• Terdapat kebocoran pada paip atau bumbung yang menyebabkan dinding sentiasa basah.
• Perabot kayu diletakkan terlalu rapat ke dinding sehingga tiada ruang udara.

Cara Pencegahan dan Tindakan

Jangan biarkan mold menguasai rumah anda. Jika tompokan sudah mula kelihatan:

• Gunakan Peluntur atau Cuka: Cuci kawasan terjejas dengan segera menggunakan bahan pembasmi kuman.
• Pastikan Aliran Udara: Buka tingkap setiap pagi dan gunakan penyedut udara (exhaust fan) di kawasan lembap.
• Gunakan Dehumidifier: Alat ini sangat membantu untuk mengurangkan tahap kelembapan di dalam bilik yang tertutup.

Walaupun kita tidak boleh melabel mold sebagai punca mutlak kanser secara semberono, bahaya yang dibawanya terhadap kualiti hidup adalah benar. Rumah yang sihat bukan sahaja perlu bersih daripada sampah, tetapi juga perlu bebas daripada spora kulat yang tidak nampak dek mata kasar. Jangan tunggu sehingga jatuh sakit baru hendak bertindak, periksalah setiap sudut rumah anda hari ini.