Kalau anak-anak sekarang tanya, “Mama, dulu sekolah ada exam apa?”

Haa… bersedialah untuk cerita panjang.

Sebab sebelum ada pelbagai istilah peperiksaan yang kita dengar hari ini, beberapa generasi terdahulu pernah melalui UPSR, SRP, PMR, SPM dan STPM.

Nama berbeza, zaman berbeza tetapi satu benda tetap sama iaitu debaran sebelum buka kertas soalan tu memang lain macam.

UPSR atau Ujian Penilaian Sekolah Rendah ialah peperiksaan untuk murid Tahun 6. Ia menjadi antara peperiksaan besar pertama yang dirasai oleh ramai murid sekolah rendah.

Bayangkan umur baru 12 tahun tetapi suasana di rumah dah macam anak nak ambil peperiksaan universiti.

“Dah baca buku?”

“Dah ulang kaji?”

“Esok exam kan?”

Soalan mak ayah kadang-kadang lagi banyak daripada soalan dalam kertas exam.

UPSR kemudian dimansuhkan pada 2021, jadi generasi kanak-kanak sekarang mungkin tidak pernah merasai pengalaman UPSR seperti ibu bapa mereka.

Masuk sekolah menengah pula, ada generasi yang pernah melalui SRP atau Sijil Rendah Pelajaran.

SRP merupakan peperiksaan awam untuk pelajar sekitar Tingkatan 3. Zaman dulu, nama SRP memang cukup familiar.

Kalau terdengar orang cakap, “Aku dulu ambil SRP tahun sekian-sekian,” terus boleh agak… oh, ini generasi kita.

Kemudian SRP dihentikan dan digantikan dengan PMR.

PMR atau Penilaian Menengah Rendah pula ialah peperiksaan yang menggantikan SRP dan turut melibatkan pelajar Tingkatan 3.

Bagi generasi PMR, inilah antara exam yang membuatkan pelajar mula terasa, “Eh, sekolah menengah ni dah serius rupanya.”

Tetapi perangai pelajar tetap sama.

Sebulan sebelum exam:

“Lambat lagi.”

Seminggu sebelum exam:

“Sempat lagi.”

Malam sebelum exam:

“Kenapa bab ni banyak sangat?”

PMR akhirnya dimansuhkan pada 2014.

Kemudian tibalah SPM atau Sijil Pelajaran Malaysia.

SPM ialah peperiksaan awam utama untuk pelajar Tingkatan 5 dan menjadi antara peperiksaan paling penting dalam perjalanan persekolahan seseorang.

Sebab itu bila pelajar Tingkatan 5 nak ambil SPM, satu rumah boleh masuk “mood exam”.

Mak ayah mula kecut perut sekali.

Cikgu mula bagi nasihat.

Pelajar pula mula tengok jadual peperiksaan sambil mengira berapa hari lagi boleh tidur lena.

Dan jangan lupa satu bab yang paling mendebarkan…

Hari keputusan SPM keluar.

Ada yang lompat kegembiraan. Ada yang menangis. Ada yang senyum sahaja sambil kata, “Alhamdulillah.”

Ada juga yang buka slip keputusan perlahan-lahan sebab takut jantung tak sempat ikut sekali.

Untuk yang menyambung pendidikan ke Tingkatan 6, ada pula STPM atau Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia.

STPM ialah peperiksaan selepas sekolah menengah yang digunakan sebagai salah satu laluan untuk melanjutkan pengajian ke peringkat lebih tinggi.

Kalau SPM dah rasa macam mendaki bukit, STPM pula mungkin terasa macam mendaki gunung pula.

Tetapi bagi ramai pelajar, STPM menjadi sebahagian penting dalam perjalanan mereka menuju universiti dan alam dewasa.

Jadi, korang geng yang pernah hadap exam mana…..UPSR, SRP, PMR, SPM atau STPM?