Kes juruterbang Malaysia Airlines yang ditahan di Jakarta selepas ditemui membawa puluhan ribu pil ekstasi bukan sekadar kisah tentang seorang individu yang ditangkap kerana disyaki menyeludup dadah.

Ada satu persoalan yang lebih besar.

Bagaimana bagasi yang dikaitkan dengan kes ini boleh melepasi pemeriksaan sebelum pesawat berlepas dari Kuala Lumpur?

Pada 28 Julai lalu, pihak berkuasa Indonesia menahan seorang juruterbang Malaysia Airlines berusia 39 tahun di Lapangan Terbang Antarabangsa Soekarno-Hatta.

Dalam bagasinya ditemukan lebih 70,000 pil ekstasi, kira-kira 26 kilogram selain methamphetamine.

Tetapi yang membuatkan kes ini semakin mencuri perhatian ialah persoalan tentang perjalanan bagasi tersebut sebelum sampai ke Jakarta.

Kalau pemeriksaan keselamatan dilakukan di lapangan terbang, bagaimana barangan dalam jumlah begitu besar boleh tidak dikesan?

Kita belum boleh terus kata pemeriksaan di KLIA gagal.

Pemeriksaan lapangan terbang mempunyai beberapa lapisan dan tidak semua bagasi semestinya diperiksa dengan cara yang sama. Dalam kes ini, pihak polis Malaysia sendiri kini sedang menyiasat bagaimana bagasi tersebut boleh melepasi saringan di KLIA. Petugas keselamatan yang terlibat juga akan dipanggil untuk membantu siasatan.

Dan di sinilah perkara yang menarik.

Sistem keselamatan tidak hanya bergantung kepada satu mesin atau seorang pegawai.

Ada pemeriksaan bagasi, penilaian risiko, prosedur untuk kru penerbangan dan pemeriksaan lanjut apabila sesuatu dianggap mencurigakan.

Di Jakarta, pihak kastam Indonesia dikatakan menggunakan analisis risiko sebelum melakukan pemeriksaan lanjut terhadap bagasi juruterbang tersebut. Rakaman CCTV yang kemudiannya didedahkan turut menunjukkan bagaimana pemeriksaan akhirnya membawa kepada penemuan dadah berkenaan.

Maksudnya, persoalan sekarang bukan semata-mata “siapa yang terlepas pandang?”

Tetapi juga, “Adakah sistem sedia ada cukup untuk mengenal pasti risiko seperti ini?”

Kes ini juga menyebabkan Malaysia Aviation Group mengambil langkah lebih ketat dengan memperkenalkan saringan dadah mandatori kepada semua juruterbangnya. Saringan tersebut melibatkan sekitar 1,260 juruterbang Malaysia Airlines dan merupakan sebahagian daripada usaha memperkukuh keselamatan serta mengembalikan keyakinan orang ramai.

Dan satu perkara penting yang mungkin tenggelam dalam tajuk berita ialah Malaysia Airlines menjelaskan bahawa juruterbang berkenaan bukan sedang bertugas menerbangkan pesawat ketika ditahan di Jakarta. Beliau dilaporkan sedang melakukan perjalanan sebagai pemerhati dan telah off-duty selama dua hari.

Namun, itu tidak menghilangkan persoalan tentang keselamatan.

Apabila seseorang membawa barangan terlarang merentasi sempadan antarabangsa, setiap lapisan pemeriksaan mempunyai peranan.

Kes ini mungkin akhirnya menjawab satu soalan yang lebih penting daripada “bagaimana dia ditangkap?”

Bagaimana perkara itu boleh berlaku tanpa dikesan lebih awal?

Dan kalau ada kelemahan pada sistem, lebih baik ia ditemui sekarang melalui siasatan ini daripada menunggu kes yang lebih buruk berlaku pada masa hadapan.